| Weblog plaatjes zoeken |
|
Zoek je leuke plaatjes voor je weblog? Tik het gezochte item in, bijvoorbeeld liefde en klik op zoeken.
|
|
13-09-2008 - Minder is Meer (oftewel hoe we in mijn ogen zinvol met de wereld en maatschappij moeten omgaan)
Afgelopen woensdagavond was ik “een rondje langs de velden” aan het maken met de afstandsbediening tot ik bij Filmnet aankwam. Daar speelde “An Inconvenient Truth” van Al Gore. Natuurlijk had ik al eerder van deze film gehoord maar had niet eerder de behoefte de film te huren, laat staan te kijken. Toch werd ik in een paar seconden gegrepen door de opsomming van feiten die Al presenteerde. Feiten die lieten zien hoe wij mensen, in een paar generaties tijd de wereld naar de kloten helpen. Feiten, beelden en interpretaties van wetenschappers die inderdaad het gevoel van “inconvenience” gaven. Een gevoel ook dat het noodlot onomkeerbaar is. Een noodlot bestaande uit milieurampen van allerlei formaat met een metershoog rijzende waterspiegel waardoor de gehele mensheid zijn toevlucht tot hoger gelegen plekken zal moeten zoeken. Ik moest meteen denken aan de kroeg in Amersfoort waar ik wel eens langs liep en waarvan de eigenaar het “Amersfoort aan Zee” gedoopt had... (waarschijnlijk had hij een preview van deze film gezien).
Zoals zoveel Amerikaanse films volgt aan het eind een moraliserende boodschap zoals in dit geval het opsommen van maatregelen die wij, gewone burgers, kunnen nemen om deze catastrofe te keren. Maatregelen die variëren van het kopen van Hybride auto’s, gebruik van spaarlampen tot het vaker de fiets nemen.
Ja, je leest het goed. De wereld gaat kapot aan CO2 gassen, broeikaseffect, vulkaanuitbarstingen, overstromingen, ontwrichting van de aardplateau’s door het kunstmatig aanleggen van enorme stuwmeren ter grootte van Nederland en het afsmelten van de poolkappen maar als wij nou maar met zijn allen flink gaan fietsen is er niets aan de hand...
Jammer dat een in potentie goede (en terechte) boodschap zo door zijn eigen lulligheid onderuit gehaald wordt.
Toch liet het mij niet los. Dat van die feiten dan. Maar in plaats van naar de winkel te fietsen om spaarlampen te gaan halen bedacht ik mij dat het ‘em niet in het indraaien van die lampen zit. En ook niet in het gaan fietsen. Waar het hem wel in zit is een totale gedragsverandering van de homo sapiens. Een gedragsverandering die in alles terugkomt; die begint bij de wieg en eindigt in het graf. Namelijk: minder is meer.
Het klinkt zo simpel maar het gaat heel ver. Een uitleg:
Vanaf onze jongste dagen wordt ons geleerd om steeds maar “meer” te willen. De prestatiedrang wordt ons letterlijk met de paplepel ingegoten. Want kunnen we eenmaal zitten, dan moeten we ook leren kruipen, lopen, rennen, fietsen, enz. Kortom we leren onszelf steeds sneller te verplaatsen. Om dat te kunnen doen hebben we uiteindelijk steeds meer geld nodig. Om dat geld later te kunnen hebben beginnen we op de kleuterschool al met SITO-achtige toetsen om maar zo snel als het kan te weten of je meer bijsturing nodig hebt om later meer te kunnen presteren. In Japan begint men al met het ‘aanleren’ van allerlei zaken als de foetus nog in de baarmoeder ligt te draaien in de oersoep. Door middel van een koptelefoon op de buik van de zwangere moeder worden geluidsgolven van taal- en andere leercd’s afgespeeld.
Ook ons onderwijssysteem gaat van het “meer”principe uit: hoe meer je leert, hoe beter je bent. Hoe beter je bent, hoe meer je (later) meetelt.
Eenmaal van school begin je onderaan de corporate ladder... Tenminste dat was vroeger zo. Nu stromen afgestudeerden in als manager in spé met dito salaris en arbeidsvoorwaarden. Maar dat is niet genoeg. Het POP (Persoonlijk Ontwikkel Programma) stippelt de weg uit naar een hoger èchalon binnen de organisatie, langs allerlei nationale en internationale wegen die van de spé een echte leider moet maken. Zodat van het toch al niet lullige salaris, meer kan worden gemaakt. En waarom? Om een dikkere hypotheek te kunnen veroorloven zodat je van je huis met balkon kunt verhuizen naar een huis met een grotere tuin dan je vrienden en collega’s. Met een carport voor de grotere MPV die meer benzine slurpt dan de vorige drie-deurs.
Overigens kun je in dit voorbeeld overal “meer” voor zetten: meer wooncomfort, meer kamers, meer televisie (een flatscreen van twee meter i.p.v. de breedbeeld van twee jaar geleden), meer keuken met meer apparatuur (terwijl we als tweeverdiener niet eens de tijd hebben al die gebruiksaanwijzingen van alle apparatuur te lezen), meer kastruimte voor nòg meer kleren, meer tafel met meer stoelen voor meer gasten (drie keer per jaar)... Kortom overal staat “meer” voor.
Dit geld trouwens niet alleen voor afgestudeerden maar ook voor VMBO, MBO, HBO leerlingen. Het werk onderaan de ladder doen ze alleen tijdens de studie. Eenmaal afgestudeerd is dit werk te min en is men verbaasd dat ze niet meteen als afdelingsmanager aan de slag kunnen. Dat ieder leger maar een paar generaals kent en heel veel soldaatjes lijkt bij de nieuwe lichting schoolverlaters een achterhaald principe.
Zelfs als we niet functioneren willen we meer. Hoeveel voorbeelden moet ik geven van managers en CEO’s die niet functioneerden maar wel naar huis gingen met een Gouden Handdruk?
Mijn opa zei dertig jaar geleden dat “wij gebrek krijgen aan domme mensen”. Dat was in een tijd waarin er hard gevochten werd voor betere opleidingen voor kinderen uit arbeidersmilieus. En mijn opa had gelijk. Het gebrek aan vaklieden en handarbeiders is schrijnend. De afgelopen jaren zie ik niet anders dan bestelbusjes van timmerlieden en loodgieters langs rijden met “collega’s gezocht” erop geschilderd (probeer maar eens op korte termijn een loodgieter te krijgen als de waterleiding gesprongen is).
We halen mensen uit de ons omringende landen om dat werk voor ons te doen. Of we verhuizen hele fabrieken naar die landen waar nog “domme” mensen dat handwerk willen doen. Want dat is ons te min en we willen nou eenmaal meer. Overigens betekent het voor die mensen in die lage-lonen-landen ook dat ze “meer” krijgen... Meer werk = meer salaris = meer welvaart...
Op ieder gebied zie je die onstuitbare behoefte aan “meer” opduiken. Meer computer met meer geheugen. Als simpele huis-, tuin- en keukengebruiker van mijn thuiscomputer krijg ik 200 Gigabyte al niet vol. Laat staan 1 Terabyte... Mijn computer is zeker niet de snelste (een tweedehandsje van Marktplaats) maar snel genoeg. Misschien kan ik er wel meer snelheid of megaherz in stoppen maar hoeveel meer kan ik als mens verwerken?
Waarom zijn er van alles honderden varianten? Auto’s, televisies, computers, digitale fotocamera’s, glazen, kaarsen, sokken, lampen, aanstekers, steelpannen... De lijst is eindeloos.
Als ik het over de immateriële kant heb van het “meer” principe heeft ons dat in het verleden ook niets anders dan ellende gebracht. Meer macht = meer kans op oorlog en onderdrukking. Onze geschiedenisboekjes staan er vol mee. Meer aanhangers van een bepaald geloof leidt automatisch tot meer onderdrukking van anders denkenden. En dan doel ik op allerlei leiders en afsplitsingen van verschillende religieuze richtingen door de tijd heen.
Ook binnen de bedrijvenwereld kom je dat streven naar meer macht tegen. Alleen noemen we dat dan anders: protectionisme, marktleiders, monopolie-positie, schaalvergrotingen, Hedge Funds... allemaal met maar één doel voor ogen: meer, meer, meer.
Het steeds maar “meer” willen zorgt daarnaast ook nog eens voor ziekten waar we tot voor kort nooit van hadden gehoord. Of op zijn minst niet op zo’n grote schaal last van hadden. Stress, RSI, burnout, agressiviteit, ADHD, allerlei vormen van kanker, obesitas (overgewicht), psychosomatische klachten, enz. Welvaartsziekten noemen we die maar voor het gemak. Nou, ik vind er niets welvarends aan...
Meer last van de steeds sneller draaiende maatschappij houdt ook in dat we steeds meer ziektekosten maken. En dus is het niet onlogisch dat we meer moeten gaan betalen. Om dat vervolgens te compenseren hebben we toch maar weer meer salaris nodig... Een folie à deux waar geen eind aan komt.
Wat is het alternatief? Zoals ik in de kop van deze overdenking al aangeef is minder meer. Doordat we onze focus verleggen van “meer” naar “minder” creëren we aan alle kanten ruimte: zowel op macro- als micro-economisch gebied, gezondheid en natuurlijk milieu.
Doordat we minder gaan produceren verbruiken we minder energie, minder grondstoffen of natuurlijke voedselbronnen, jagen we onszelf minder in de stress, minder overgewicht, minder hart- en vaatziekten...
Tegelijk hoor ik de notoire mopperaars en tegenstanders al roepen dat ik de homo sapiens weer terug in berevellen wil... Flauwekul. Ik wil dat mensen genoegen nemen met wat ze hebben. Waarom zijn er honderden verschillende mobieltjes? Wat is het nut hiervan? Waarom kunnen we niet kiezen uit 50 verschillende? Waarom ligt er in de supermarkt 15 soorten kaas? Sterker nog: van een bepaalde kaassoort (ik zal het merk niet noemen omdat het Old Amsterdam is) zijn zelfs drie verschillende verpakkingen in omloop van dezelfde voorgesneden kaas! Waarom? Waarom zijn er 12 soorten motorolie? Volgens mij bestaan er maar twee soorten motoren: benzine en diesel... Wederom waarom?
En zouden we nu echt veel ongelukkiger worden als we ineens maar kunnen kiezen uit 5 verschillende tafels met bijbehorende stoelen? Of uit twee merken computers met 5 verschillende types? Of uit 10 MP-3 spelers?
Ik besef heel goed dat dit een moeilijk proces is. Immers zijn we met zijn allen gewend aan het meer-principe. Het is als het ware verankerd in ons DNA: Je moet meer hebben. Het principe van “de mens moet groeien” zou deze gedachte ondersteunen. Gelul. Ja, de mens moet groeien; spiritueel en geestelijk maar niet tegen de verdrukking in. Niet ten koste van onze leefruimte, onze voedselbronnen en zeker niet ten koste van onszelf. We gooien het kind dan met het badwater weg.
Gepost door: arjanvdhorst op 13-09-2008 om 00:08
|
|
|
